นกทุกชนิดจะถ่ายขนอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง แปลว่าอาจจะมากกว่าหนึ่งครั้งได้ครับ ในธรรมชาติจริงๆแลัวของนกกรงหัวจุกจะไม่ถ่ายขนทั้งตัวครับ เพราะนกจะถ่ายขนทั้งตัวแล้วจะไม่สามารถดำรงชีวิตในธรรมชาติได้ครับ(ศัตรูในธรรมชาติมีมาก) แต่นกที่อยู่ในกรงเลี้ยงเป็นเวลานานวิธีการถ่ายขนของนกในบางตัวผิดแปลกไป บางตัวจะค่อยๆถ่ายขนเหมือนนกในธรรมชาติ(ถ้าเป็นนกแข่งจะไม่ดี)แต่บางตัวจะถ่ายขนพร้อมกันทั้งหมดในทีเดียว(ดีมากๆสำหรับนกแข่ง)
อย่างที่เคยบอกว่าขนนกเป็นสิ่งที่แสดงออกของความสมบูรณ์ของนกง่ายที่สุดที่เราสังเกตุได้ เราจึงได้ยินเสมอว่านกเก่งๆหลายตัวที่หายหน้าหายตาไปจากการแข่งขันในบางช่วง ก็เพราะว่าขนนกยังไม่สมบูรณ์(ผลัดขน)ที่จะลงแข่งขันได้ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมากสำหรับนกแข่งนะครับ
แล้วนกหนึ่งตัวส่วนประกอบของนกที่มากที่สุดก็คือขนทั้งหมดที่คลุมร่างกายของนก ขนนกนอกจากทำให้นกบินได้แล้ว หน้าที่หลักอีกอย่างหนึ่งก็คือ..... ควบคุมอุณภูมิของนกไม่ให้ร้อนหรือหนาวเกินไป......เมื่อขนทำหน้าที่เป็นฉนวนป้องกันความร้อน(แสงอาทิตย์)และความหนาวเย็นแล้ว ขนของนกต้องมีสภาพที่สบบูรณ์ที่สุดจึงจะทำหน้าที่ที่ดีได้ แล้วการแข่งขันในปัจจุบันนี้เป็นการแข่ง.....ทน.....นกต้องแขวนกลางแดดเป็นเวลานานมาก(9.00น.-14.00น.)ประมาณ5-6ชั่วโมง ขนที่ไม่สมบูรณ์ขาดความมันและแห้งกระด้างแล้ว นกจะทนร้อนไม่ได้แลัวนกแข่งของเราจะผ่านไปถึงรอบชิงได้อย่างไร ส่วนประกอบหลักของขนประกอบด้วยธาตุแคลเซียมเป็นหลัก ซึ่งนกจะได้ธาตุแคลเซียมได้ก็มาจากอาหารที่กินเข้าไป นกที่อยู่ในธรรมชาติหาอาหารกินเองธาตุอาหารต่างๆจึงไม่ขาด แต่นกในกรงเลี้ยงนกจะกินอาหารจากผู้เลี้ยงที่นำมาให้กินเท่านั้นซึ่งบางคนให้กินแต่กล้วยและมะละกอตลอด2-3ปีสภาพขนของนกจะสมบูรณ์ได้อย่างไรถึงแม้จะผลัดขนมาใหม่ๆ นกแข่งที่เก่งๆทั้งหลายลองไปถามเจ้าของดูซิครับอาหารการกินของนกเกิน5-6อย่างทั้งนั้นบางคนหามาให้เกิน10อย่างด้วยซ้ำหมุนเวียนกันไปเท่าที่หามาได้ แล้วเรื่องการนำนกไปซ้อมตอนขนยังอ่อนอยู่ทำได้แต่ต้องกะระยะเวลาให้พอสมควรกับอายุขนด้วย เพราะขนนกจะต้องมีไขมันเป็นตัวเคลือบขน ไขมันนี้จะได้จากบริเวณโคนหางของนก เราจะสังเกตุได้ว่าเวลานกไซ้ขนจะใช้ปากไซ้บริเวณที่โคนหางเสมอเพื่อได้ไขมันจากต่อมไขมันที่อยู่ในบริเวณนั้น(ลักษณะเดียวกับต่อมไขมันของไก่ที่เรากินกันครับพอจะนึกภาพออกนะครับ)ในเมื่อเราตากแดดนกมากจนเกินไปทำให้ต่อมไขมันนกผลิดออกมาใช้ไม่ทันจึงทำให้ขนนกกรอบแตกหักได้ง่าย เราจะเห็นได้ว่าเรื่องขนของนกเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมาก มีผลต่อการแข่งติดหรือไม่ติดเลยทีเดียว คำถามที่ถามมาผมตอบได้ลำบากผมจึงต้องอธิบายเกี่ยวกับขนของนกมาให้ทราบเพราะ สิ่งที่ผมอธิบายมาเสียยืดยาวคงจะให้คำตอบกับคุณแหลมรักษ์นกและคุณน้องได้นะครับ ขอเพิ่มเติมหน่อยครับ อาหารเสริมบำรุงขนนกที่คนวงการนกเลี้ยงทุกชนิดยอมรับคือ น้ำมันตับปลาครับ(ชนิดที่เด็กกินครับตัวเดียวกัน)แต่เราต้องไปหาซื้อมายุ่งยากและนกบางตัวไม่ยอมกิน ต้องผสมน้ำหรือเอาหนอนชุบน้ำมันตับปลาให้นกถึงจะกิน แต่วิธีที่ดีที่สุดเราควรหาอาหารให้มากชนิดเท่าที่หาได้ให้นกเรากินดีที่สุดเพราะนกจะได้สารอาหารครบถ้วนครับ เพราะนอกจากจะทำให้ขนสมบูรณ์แล้วส่วนต่างๆของนกของเราจะได้แข็งแรงสมบูรณ์ด้วยเช่นกันครับ จาก : บ้านนา(พัทลุง) - 11/07/2002 18:28 เอาละที่นี้เรารู้แล้วนกถ่ายขน ขนใหม่ อ่อนนุ่ม และ บอบบาง ยังไม่สามารถทนต้องสแงแดดอันร้อนแรงได้ ใหม่เราจะเห็นเลยว่า เอานกไปผึ่งแดด หรือ อุ่นแดด นกเจอแสงแดดร้อนจะโดดไปโดดมา ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น เพราะขนนกใหม่ ยังไม่มีสารเคลือบผิว ที่ทนต่อแสงยูวี หรือ แสงอุลตร้าไวโอเร็ตได้ เพราะช่วงขนอ่อน ร่างกายจะเริ่มสารปกป้องผิวขึ้นมา ที่ละชั้น ที่น้อย ทีละน้อย ใช้เวลาในการสร้างนานมากเป็นเดือน เพราะสรเคลือบผิวปกป้องแสงแดด จะมีขึ้นตอนช่วงนกถ่ายขนเต็ม สารพวกนี้ร่างกายจะผลิตขึ้นมา และ มีความคงทนต่อแสงแดดได้ดี และ ปกป้องผิวถึง 1 ปี หรือ 365 วัน ฉะนั้นช่วงนกขนเต็มใหม่ แบบที่บอก สารปกป้องผิวยังเคลือบไว้บางมาก และไม่เพียงพอ บางท่านเอานกขนอ่อนไปอุ่นแดดเป็นเวลา นานขนนกจะเสียตลอดปี ไม่มีความเงางาม มีน้ำขนเพราะสารเคลือบสูญเสียศักยภาพในการปกป้อง บางนกเวลาซ้อมราว เราจะเล่นนกมุดใต้ถ้วยหลบแสงแดด นกหลบมุมกรง นกหันก้นหนีแสงแดด เพราะขนนกเริ่มเสียตั้งแต่ขนอ่อนนั่นเอง ที่นี้เลยมาถึงเรื่อง ต้องอุ่นแดดเท่าใดจึงจะดี ต้องเวลาไหน ต้องแบบไหน ต้องนานเท่าใด จึงจะเหมาะสม ตามสเต๊ปของนกที่ควรจะเป็น บางท่านถามว่า ขนเต็มแล้ว จะเอาไปซ้อมได้ไหม จะเอาไปแข่งได้ไหม แต่สูตรทางปัษ์ใต้หลายคน เค้าเอานกขนอ่อนหนามเต้มหัวไปซ้อมแล้ว เค้าบอกว่าทำแบบนี้นกจะแกร่ง ทนต่อสภาพการอแข่งขัน ได้ดีเมื่อขนเต็มที่ แข่งได้เลยไม่ต้องรออรอบอ้าวก็ไม่ว่ากัน แต่ว่าแบบนี้ เมื่อขนแก่จัดจะเล่นได้ดี หรือไม่ ต้องดูตอนนั้น ที่นี้มาว่ากันว่าอุ่นแดด ไล่แดด ทำไงเท่าไหร่ดี ดูอย่างไร แบบไหนจึงจะรู้ว่าพอหรือยัง เพิ่ม หรือลด
คุยกับนิติ ขนนกจะเต็มแล้ว จะเริ่มตรงไหนก่อน 
